Gizarte Segurantza

Nork eman behar du langilearen alta eta baja gizarte segurantzan?
Enpleatzaileak, langileak astean 20 ordu edo luzeagoko lan saioa duenean. Langileak berak, bere lan saioa astean 20 ordu baino laburragoa denean. Kasu honetan, hilabetean gutxienez 72 ordu, 12 egunetan lan egin behar du. Lanaldi laburragoarekin alta hartu nahi izanez gero, gure aholkularitza zerbitzuan konsultatzea komeini da.

Noiz eskatu behar da alta gizarte segurantzan?
Enpleatzaileek alta eman behar diote langileari, lanean hasi baino lehenago. Langilea baldin bada alta eskatzera behartuta dagoena, sei eguneko epea izango du eskaera egiteko. Baja eskatzeko epea lana utzi eta sei egunetakoa da.

Zenbat ordaintzen dio etxe-langileak gizarte segurantzari?
Astean 20 ordu baino lan saio laburragoa duenean, langileak kotizazio osoa ordaintzen dio gizarte segurantzari. Zenbatekoa urtero aldatzen da, Gobernuak ezartzen du. Aurten 153,98 euro dira. Astean 20 ordu edo gehiago lan egiten badu, langileak kotizazioaren bostgarren zatia inguru ordaintzen du eta gainontzekoa enpleatzaileak. Aurten 25,90 eta 128,08 hurrenez hurren.

Etxe-langilea aseguratzen ez duen enpleatzailea sala daiteke?
Bai, Lan Ikuskaritzan sala daiteke alta eman ez eta gizarte segurantzari kotizazio eza. Nahiz eta langileak aurretik onartuta eduki egoera hori. Langilea aseguratu gabe edukitzeko hitzarmenak, gehiago ordaintzearen ordez, ez dauka inongo baliorik. Gizarte Segurantzak lau urteko atzerapenak ordaintzera behartzen du, baina langileari urte guztiak aitortzen zaizkio.

Ezkonduta dagoen emakumeari, senarra gizarte segurantzan altan badago, zeozertarako interesatzen zaio bera ere altan egotea?
Bai, gizarte segurantzako sisteman egoteak bereak diren eskubideak emango dizkiolako, beste batzuren artean, elbarritasun, jubilazio, alarguntasun eta umezurtz pentsioak. Bai elbarritasun bai jubilazio pentsioa alarguntasun pentsioarekin batera jaso daitezke.

Zer jasozten da gaisotasun edo istripuagatiko baja bitartean?
Lehenengo 28 egunetan ez da ezer kobratzen. 29.tik aurrera, prestazioa jasotzen hasten da,eguneko 17,50 €. Berriro baja hartu behar izanez gero gaisotasun berdinagatik eta bi bajen artean 6 hilabete ez bada pasatu, bigarren baja lehenengo egunetik kobratzen da.

Amatasunean, beste langileak dituzten eskubide berberak ditugu?
Bai, 16 asteko atsedenaldirako eskubidea dago, hauetarik 6 derrigorrez hartu behar dira erditu ondoren. Beste 10ak, langileak erabakiko du zenbat hartu aurretik eta zenbat ondoren.
16 asteetan prestazioa kobratuko da, atseden lehenengo egunetik kotizazio oinarriaren %100 ordainduko diote. Aurten, hilean 699,90 €.

Nork ordaindu behar du gizarte segurantza bajak irauten duen bitartean?
Baja hasten den hilabeteko kotizazioa, beti bezala ordainduko da, alegia enplegatzaileak kuota osoa ordaindu beharko du, langileari bere ekarpena deskontatuz. Hurrengo hilabetean eta bajak iraun bitartean, enplegatzaileak kotizazioa ez ordaintzeko eskubidea dauka, eginbeharra langileari pasatuz.

Zer baldintza bete behar da jubilazio pentsioa kobratu ahal izateko?
Arau orokorra 65 urte izatea eta 15 urte kotizatuta izatea, zeinetatik bi jubilazio aurreko hamabost urteen barruan kotizatuak izan beharko diren. Arau honek baditu aldaera batzuk eta komenigarria da kontsultatzea.
Montepío del Servicio Doméstico delakoari bost urtez kotizatu zutenek jubilazioko SOVI pentsioa izateko eskubidea daukate. Kasu askotan alarguntza pentsioa y SOVIko jubilazioa bateragarriak dira. Gure bulegoetan galdetu.

Senideentzat etxeko-lana egiten duenari alta eman ahal zaio Gizarte Segurantzan (esaterako, umeak zaintzen dituen amona edo amaginarreba....)?
Bai, eman dakioke bi baldintza betez gero: beraiekin etxebizitza berean bizi ez izatea eta lana soldata baten truke egitea.

Kontratazioa	Kontratuaren bukaera
Lansaioa	Gizarte segurantza
Lan-saria	Erreklamazioak